E-mail: Şifre :
Haberler
Makale detayını görebilmek için Lütfen Üye olunuz...!

Menkul Sermaye İradı Beyanı

 

 

MENKUL SERMAYE İRADI BEYANNAME DÜZENLEME KLAVUZU

2010

 
İÇİNDEKİLER

GİRİŞ................................................................................................................. 1

1. MENKUL SERMAYE İRADI SAYILAN GELİRLER........................................ 1

2. MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN

EDİLMESİ.................................................................................................... 2

2.1. TUTARI NE OLURSA OLSUN BEYAN EDİLMEYECEK MENKUL

SERMAYE İRATLARI...............................................................................2

2.2. 1.090 TL’LİK TUTARI AŞMASI HALİNDE BEYAN EDİLECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI................................................................3

2.3. 22.000 TL’LİK TUTARI AŞMASI HALİNDE BEYAN EDİLECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI................................................................4

3. İNDİRİM ORANI UYGULANARAK BEYAN EDİLECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI.................................................................. 4

4. DEVLET TAHVİLİ, HAZİNE BONOSU VE EUROBONDLARDAN ELDE

EDİLEN GELİRLER..................................................................................... 5

5. KAR PAYLARININ VERGİLENDİRİLMESİ.................................................... 6

6. YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIMIZIN ELDE ETTİĞİ

MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYANI.............................................. 7

7. AİLE BİREYLERİ İLE KÜÇÜKLERİN, KISITLILARIN VE MÜMEYYİZ

OLMAYANLARIN DURUMU....................................................................... 8

8. KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU.............................................................. 8

9. BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ............................................ 9

10. HESAPLANAN VERGİNİN ÖDENME ZAMANI VE YERİ............................ 9

11. 2010 YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK VERGİ TARİFESİ.................... 9

12. MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYAN DURUMUNA İLİŞKİN

ÖZET TABLO.............................................................................................. 9

13. KONUYA İLİŞKİN ÖRNEKLER................................................................. 12

14. YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN DOLDURULMASINDA

DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR.............................................................. 20

VERGİNİZİ ÖDEYEBİLECEĞİNİZ ANLAŞMALI BANKALAR......................... 23

 GİRİŞ

Bu rehber 2010 yılında menkul sermaye iradı elde eden gerçek kişilere yönelik

olarak hazırlanmıştır. Rehber, gerçek kişilerce elde edilen menkul sermaye

iratlarının beyan edilip edilmeyeceği, beyan edilmesi durumunda hangi şartlar

altında beyan edileceği, beyannamenin verilme zamanı ve verginin ödenmesi

konularında bilgiler sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Rehberde, 01.01.2006

tarihinden önce ihraç edilen tahvil/bonolar ile 01.01.2006 tarihinden önce iktisap

edilen menkul kıymetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik

açıklamalara da yer verilmiştir.

01.01.2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Gelir

Vergisi Kanununa eklenen Geçici 67 nci Madde ile getirilen kaynakta kesinti

esasına dayalı vergileme rejimi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Başkanlığımız

internet sayfasında (www.gib.gov.tr) yer alan “G.V.K. Geçici 67 nci Madde

Uygulaması İle İlgili Olarak Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi”ne

bakınız.

 

1. MENKUL SERMAYE İRADI SAYILAN GELİRLER

Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para

ile temsil edilen değerlerden oluşan sermaye dolayısıyla elde edilen kar payı,

faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesine göre kaynağı ne olursa olsun

aşağıda yazılı gelirler menkul sermaye iradı sayılmaktadır:

³³ Her çeşit hisse senetlerinin kar payları (temettü gelirleri),

³³ İ ştirak hisselerinden doğan kazançlar (Limited Şirket ortaklarının, iş ortaklıkları

ortaklarının ve komanditerlerin kar payları ile kooperatiflerin dağıttıkları

kazançlar),

³³ Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kar payları,

³³ Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile diğer her türlü tahvil ve bono faizleri

(Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince

çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler dahil olmak üzere),

³³ Her çeşit alacak faizleri,

³³ Mevduat faizleri,

³³ Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde

edilen bedeller,

³³ İ ştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kar paylarının devir

ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

³³ Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

³³ Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kar payları ile kar ve zarar ortaklığı

belgesi karşılığı ödenen kar payları ve özel finans kurumlarınca kar ve zarara

katılma hesabı karşılığında ödenen kar payları (Menkul kıymetler yatırım

fonlarının katılma belgelerine ödenen kar payları dahil),

³³ Repo gelirleri,

³³ Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta

şirketleri tarafından çeşitli adlarla yapılan ödemeler.

 2. MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME

İLE BEYAN EDİLMESİ

Gerçek kişilerce 2010 yılında elde edilen menkul sermaye iratlarının bir kısmı

22.000 TL’yi aşması halinde, bir kısmı ise vergi kesintisine tabi olmadıkları için

1.090 TL’yi aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilecektir.

Menkul sermaye iratlarının yıllık beyanname ile beyan edilip edilmeyeceğine

ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

 

2.1. TUTARI NE OLURSA OLSUN BEYAN EDİLMEYECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI

Aşağıda sayılan menkul sermaye iratları tutarı ne olursa olsun beyan edilmez.

Diğer gelirler nedeniyle verilen beyannameye de dahil edilmez.

1. Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesi kapsamında vergi

kesintisine tabi tutulmuş olan;

³³ Mevduat faizleri

³³ Özel Finans Kurumlarınca (Katılım Bankaları) kar ve zarara katılma hesabı

karşılığında ödenen kar payları

³³ Repo Kazançları

 

2. Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta

şirketleri tarafından yapılan ödemeler,

3. Kurumlar vergisi mükelleflerince 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde

sona eren hesap dönemlerinde elde edilen kazançların dağıtımı halinde,

gerçek kişilerce elde edilen kar payları,

4. Kurumların karlarını sermayeye eklemek suretiyle gerçekleştirdikleri kar

dağıtım işlemlerinde gerçek kişi ortaklarca elde edilen kar payları.

 2.2. 1.090 TL’LİK TUTARI AŞMASI HALİNDE BEYAN EDİLECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI

1. Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri,

2. Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde

edilen bedeller (01.01.2006 tarihinden önce ihraç/iktisap edilenler),

3. İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kar paylarının

devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

4. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

5. Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (faiz, repo, kar payı

v.b.),

6. Her çeşit alacak faizleri.

Türkiye’de vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan yukarıda

belirtilen menkul sermaye iratları 1.090 TL’lik tutarı aşması halinde yıllık

beyanname ile beyan edileceklerdir.

Burada bahsedilen 1.090 TL’lik tutar bir istisna olmayıp, gelirin beyan edilip

edilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınacak bir haddir. Buna göre, menkul

sermaye iradı olarak elde edilen gelir 1.090 TL’yi aşıyorsa, elde edilen gelirin

tamamı beyan edilecektir. Bu had yukarıda belirtilen gelirlerin her biri için ayrı

ayrı uygulanmayacak olup, bu gelirler ile vergi kesintisine tabi olmayan ve

istisna uygulanmayan menkul sermaye iratlarının toplam tutarı dikkate alınarak

hesaplanacaktır.

 2.3. 22.000 TL’LİK TUTARI AŞMASI HALİNDE BEYAN EDİLECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI

1. 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan her çeşit tahvil ve hazine

bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve

Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler,

2. Tam mükellef kurumlardan elde edilen kar payları.

Elde edilen gelirin 22.000 TL’yi aşması halinde bu gelirlerin tamamı yıllık

beyanname ile beyan edilecektir. Menkul sermaye iratları toplamının 22.000

TL’yi aşıp aşmadığının tespitinde, indirim oranı ve istisna uygulanabilecek

menkul sermaye iratlarının, indirim oranı ve istisna uygulandıktan sonra kalan

kısımlarının dikkate alınması gerekmektedir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili ve Hazine

bonolarından elde edilen gelirlere ilişkin Gelir Vergisi Kanunu’nun

Geçici 59 uncu maddesinde yer alan istisna uygulaması 31.12.2007

tarihinde son bulduğundan, 01.01.2008 tarihinden itibaren bu kıymetlerin

faiz gelirleri ve elden çıkarılması dolayısıyla elde edilen gelirler ile

ilgili olarak istisna uygulaması söz konusu değildir.

 3. İNDİRİM ORANI UYGULANARAK BEYAN EDİLECEK

MENKUL SERMAYE İRATLARI

Gelir Vergisi Kanununda bazı menkul sermaye iratlarının enflasyondan

arındırıldıktan sonra kalan tutarlarının vergilendirilmesi öngörülmüştür.

Enflasyondan arındırmaya ilişkin indirim oranı 2010 yılı için %93,4 olarak

belirlenmiştir.

 

2010 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 01.01.2006

tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin

ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu

faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince

çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak

suretiyle beyan edilecektir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan, Devlet tahvili ve Hazine

bonosu faiz gelirlerinde gelir vergisi tevkifat oranı %0 olup, oranın sıfır olması bu

gelirlerin tevkifata tabi olma özelliğini etkilememektedir. Devlet tahvili ve Hazine

bonolarında sıfır olan tevkifat oranı, özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz

gelirlerinde %10 olarak uygulanmaktadır.

Beyanname verme sınırı olan 22.000 TL’nin hesabında, indirim oranı

uygulanabilecek menkul sermaye iradı tutarı, indirim oranı uygulandıktan sonra

kalan kısım itibariyle dikkate alınacaktır. Bu durumda, başkaca beyanı gereken

gelirlerin bulunmaması halinde, indirim oranı uygulamasından yararlanabilecek

menkul sermaye iradından, gayri safi tutarları toplamı 333.333,33 TL’yi aşmayan

tutarlar için yıllık beyanname verilmeyecektir.

 

4. DEVLET TAHVİLİ, HAZİNE BONOSU VE

EUROBONDLARDAN ELDE EDİLEN GELİRLER

DEVLET TAHVİLİ ve HAZİNE BONOSU (TL cinsinden) FAİZ GELİRİ

İHRAÇ TARİHİ

01.01.2006 tarihinden önce 01.01.2006 tarihinden sonra

%93,4 oranında indirim uygulandıktan

sonra kalan tutar 22.000 TL’yi aşıyorsa

beyan edilecektir.

Geçici 67 nci madde kapsamında

tevkifata tabi olduğundan beyan

edilmeyecektir.

DEVLET TAHVİLİ ve HAZİNE BONOSU (Dövize, altına veya başka bir

 değere endeksli) FAİZ GELİRİ

İHRAÇ TARİHİ

01.01.2006 tarihinden önce 01.01.2006 tarihinden sonra

22.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilecektir.

Geçici 67 nci madde kapsamında

tevkifata tabi olduğundan beyan

edilmeyecektir.

 EUROBOND FAİZ GELİRİ

Eurobond, dış borçlanma kapsamında çıkarılan menkul kıymet olup, yabancı

para cinsinden ihraç edilen uzun vadeli borçlanma aracıdır. Vergi uygulaması

bakımından da Devlet tahvili ve Hazine bonosu gibi değerlendirilmekle birlikte

Eurobondlar Geçici 67 nci madde kapsamında değildir. Dolayısıyla 2010 yılında

elde edilen ve 22.000 TL’yi aşan Eurobond faiz gelirleri beyan edilecektir.

 5. KAR PAYLARININ VERGİLENDİRİLMESİ

Gerçek kişilerce, tam mükellef kurumlardan elde edilen ve Gelir Vergisi

Kanunu uygulaması bakımından kar payı sayılan gelirler aşağıdaki gibidir:

³³ Her nev’i hisse senetlerinin kar payları,

³³ İştirak hisselerinden doğan kazançlar,

³³ Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kar payları.

Tam mükellef kurumlardan elde edilen ve yukarıda sayılan kar paylarının

yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar vergiye tabi gelir olarak dikkate

alınacaktır. Beyana tabi başka gelirlerin bulunmaması halinde, gelir 22.000 TL’yi

aşıyor ise beyan edilecektir.

Beyan edilen tutar üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, kurum bünyesinde

karın dağıtımı aşamasında yapılan %15 oranındaki vergi kesintisinin tamamı

(istisnaya isabet eden kısım dahil) mahsup edilecek olup, mahsup sonrası kalan

tutar genel hükümler çerçevesinde red ve iade edilecektir.

Kurumların 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap

dönemlerinde elde ettikleri kazançlarını dağıtmaları halinde, gerçek kişilerce

elde edilen bu kar payları, tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan

edilmeyecektir.

01.01.1999-31.12.2002 tarihleri arasında sona eren hesap dönemlerine ilişkin

olup, kurumlar vergisinden istisna edilmiş kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun

Geçici 61 inci maddesi kapsamında vergi kesintine tabi tutulmuş olan yatırım

indirimi istisnasından yararlanan kazançların dağıtılması halinde, gerçek kişilerce

elde edilen kar paylarının net tutarına elde edilen kar payının 1/9’u eklendikten

sonra bulunan tutarın yarısı vergiye tabi gelir olarak dikkate alınacaktır. Beyan

edilen tutarın 1/5’lik kısmı hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Menkul Sermaye İratlarına ilişkin bildirim doldurulurken, sadece adi komandit

şirketlerin komanditer ortakları, limited şirket ortakları ve anonim şirketlerin kurucu

ortakları ile yönetim kurulu üyesi ortakları ödemiş oldukları Bağ-Kur primlerini

elde edilen menkul sermaye iradı tutarıyla sınırlı olmak üzere indirebileceklerdir.

 6. YURT DIŞINDA YAŞAYAN VATANDAŞLARIMIZIN ELDE

ETTİĞİ MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYANI

Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan fazla bir süre yurt dışında

yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından

dar mükellefiyet esasında vergilendirilmektedir. Dar mükellefiyet esasında

vergilendirilecek söz konusu vatandaşlarımızın, Türkiye’de elde ettiği gelirin

tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş menkul sermaye iratlarından ibaret olması

halinde beyanname verilmeyecektir.

Dar mükellefiyete tabi olanlar, Türkiye’de elde ettikleri ve toplamı 1.090

TL’yi aşan vergi kesintisine tabi tutulmamış ve istisnaya konu olmayan menkul

sermaye iratlarının tamamını, iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde münferit

beyanname ile bildirecek ve vergisini de aynı süre içerisinde ödeyeceklerdir.

Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre, resmi daire ve müesseselere

veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı

geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı

memleketlerde oturan Türk vatandaşları tam mükellef sayılarak tam mükellefiyet

esaslarına göre vergilendirilirler.

 7. AİLE BİREYLERİ İLE KÜÇÜKLERİN, KISITLILARIN VE

MÜMEYYİZ OLMAYANLARIN DURUMU

Menkul sermaye iradı elde eden aile bireylerinin (eş ve çocuk) beyanname verip

vermeyeceği, aile bireylerinin her birinin, kendi nam ve hesaplarına elde ettikleri

gelirleri önceki bölümlerde yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirmeleri ile

belirlenecektir. Beyan edilmesi gereken gelirler için aile bireylerinin kendi adlarına

ayrı ayrı beyanname vermeleri gerekmektedir. Verilecek olan beyanname, geliri

elde eden aile bireyi adına düzenlenerek imzalanacaktır.

Beyanname vermek zorunda olan kişinin küçük veya kısıtlı olması ya

da mümeyyiz olmaması hallerinde beyanname, yine geliri elde eden adına

düzenlenmekle birlikte, bu kişiler adına veli, vasi veya bu kişileri temsile yetkili

kayyım tarafından imzalanacak ve hangi sıfatla imzalandığı beyannamede

belirtilecektir.

 8. KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU

Menkul sermaye iratları üzerinden kesilen vergilerden beyannameye dahil

edilen gelire isabet eden kısım, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden

mahsup edilecektir.

Kar paylarının beyan edilmesi durumunda ise, beyan edilen tutar üzerinden

hesaplanan gelir vergisinden, kar paylarının dağıtımı aşamasında kurum

bünyesinde yapılan vergi kesintisinin tamamı mahsup edilecektir.

 9. BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ

1 Ocak- 31 Aralık 2010 döneminde elde edilen beyana tabi menkul sermaye

iratlarının, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile 2011 yılının Mart ayının yirmibeşinci

günü akşamına kadar (1 Mart – 25 Mart) beyan edilmesi gerekmektedir.

Beyanname mükellefin ikametgahının bulunduğu yer vergi dairesine

verilecektir.

 10. HESAPLANAN VERGİNİN ÖDENME ZAMANI VE YERİ

Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi, 2011 yılının Mart ve Temmuz

aylarında iki eşit taksitte ödenecektir. Birinci taksit 1- 31 Mart 2011, ikinci taksit

ise 1- 31 Temmuz 2011 tarihleri arasında ödenecektir.

Hesaplanan vergi, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine ödenebileceği

gibi, vergi tahsiline yetkili banka şubelerine de ödenebilecektir.

 11. 2010 YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK VERGİ

TARİFESİ

Gelir vergisine tabi gelirler,

8.800 TL'ye kadar % 15

22.000 TL'nin 8.800 TL'si için 1.320 TL, fazlası % 20

50.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.960 TL, (ücret gelirlerinde 76.200 TL’nin

22.000 TL’si için 3.960 TL), fazlası
% 27

50.000 TL'den fazlasının 50.000 TL'si için 11.520 TL, (ücret gelirlerinde

76.200 TL’den fazlasının 76.200 TL’si için 18.594 TL), fazlası

% 35

oranında vergilendirilir.

 12. MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYAN DURUMUNA

İLİŞKİN ÖZET TABLO

Aşağıdaki tablo, mükelleflerin menkul sermaye iratları dışında, beyanı

gereken başka gelirlerinin olmadığı varsayılarak hazırlanmıştır. Menkul sermaye

iradından başka gelirler de olması durumunda Gelir Vergisi Kanununun 85 ve 86

ncı maddelerinde belirtilen toplama hükümlerine uygun olarak işlem yapılması

gerekmektedir.MA

BEYAN DURUMU ÖZELLİKLERİ

Mevduat faizleri Beyan Dışı

Vergi kesintisine tabi

tutulmuştur. Tutarı ne

olursa olsun beyan

edilmeyeceklerdir.

Özel Finans Kurumlarınca (Katılım Bankası)

Ödenen Kar Payları

Beyan Dışı

Repo Gelirleri Beyan Dışı

01.01.2006 tarihinden itibaren ihraç edilen

Devlet tahvili ve Hazine bonolarının faiz

gelirleri

Beyan Dışı

Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım

sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri

tarafından yapılan ödemeler

Beyan Dışı

Tutarı ne olursa olsun

beyan edilmeyeceklerdir.

Kurumlar vergisi mükelleflerince 31.12.1998

ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap

dönemlerinde elde edilen kazançların dağıtımı

halinde, gerçek kişilerce elde edilen kar payları

Beyan Dışı İstisna

Kurumların karlarını sermayeye eklemek

suretiyle gerçekleştirdikleri kar dağıtım

işlemlerinde gerçek kişi ortaklarca elde edilen

kar payları

Beyan Dışı

Tutarı ne olursa olsun

beyan edilmeyeceklerdir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç/iktisap

edilen hisse senetleri ve tahvillerin vadesi

gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen

bedeller

1.090 TL’yi aşması halinde tamamı beyan

edilecektir.

Tevkifat ve istisna uygulanmayan gelirlere ilişkin 1.090 TL’lik beyan  haddinin aşılması halinde
beyan edileceklerdir.

AYE İRADININ

TÜRÜ

BEYAN DURUMU ÖZELLİKLERİ

İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk

etmemiş kar paylarının devir ve temliki

karşılığında alınan para ve ayınlar

1.090 TL’yi aşması halinde tamamı beyan

edilecektir.

Tevkifat ve istisna

uygulanmayan gelirlere

ilişkin 1.090 TL’lik beyan

haddinin aşılması halinde

beyan edileceklerdir.

Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi  karşılığında alınan iskonto bedelleri

Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde  edilen faiz gelirleri

Yurt dışından elde edilen diğer menkul  sermaye iratları (faiz, repo, kar payı v.b.)

Her çeşit alacak faizleri

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen

Devlet tahvili ve Hazine bonosu faiz gelirleri

(TL cinsinden)

%93,4 oranında indirim uygulandıktan

sonra kalan tutar 22.000 TL’yi aşıyorsa

beyan edilecektir.

Tevkifat uygulanan

gelirlere ilişkin 22.000

TL’lik tutarı aşması halinde

beyan edilecektir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen

Devlet tahvili ve Hazine bonosu faiz gelirleri

(dövize, altına veya başka bir değere endeksli)

İndirim oranı uygulanmayacak olup,

toplam tutarı 22.000 TL’yi aşıyorsa

beyanda bulunulacaktır.

Tevkifat uygulanan

gelirlere ilişkin 22.000

TL’lik tutarı aşması halinde

beyan edilecektir.

1999-2002 tarihleri arasında sona eren

hesap dönemlerinde elde edilen, kurumlar

vergisinden istisna kazançlar ile yatırım

indirimi istisnasından yararlanan kazançların

dağıtımı halinde gerçek kişilerce elde edilen

kar payları

Elde edilen kar payının net tutarına bu

tutarın 1/9’u eklenerek bulunacak tutarın

yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan

tutar 22.000 TL’yi aşıyorsa beyanda

bulunulacaktır.

Her nev’i hisse senetlerinin kar payları

Elde edilen kar payının brüt tutarının

yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan

tutar 22.000 TL’yi aşıyorsa beyanda

bulunulacaktır.

İştirak hisselerinden doğan kazançlar

Elde edilen kar payının brüt tutarının

yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan

tutar 22.000 TL’yi aşıyorsa beyanda

bulunulacaktır.

Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine

verilen kar payları

Elde edilen kar payının brüt tutarının

yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan

tutar 22.000 TL’yi aşıyorsa beyanda

bulunulacaktır.

 

13. KONUYA İLİŞKİN ÖRNEKLER

ÖRNEK 1:

(01.01.2006 Tarihinden Önce TL Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili

Faiz Gelirinin Beyanı)

Bay (A) 2010 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet

tahvilinden brüt 345.000 TL tutarında faiz geliri elde etmiştir. Elde edilen Devlet

tahvili faiz gelirine indirim oranı uygulandıktan sonra kalan tutar [345.000 TL–

(345.000 TL x %93,4)] = 22.770 TL olmaktadır.

Söz konusu tahvilden elde edilen faiz geliri beyan sınırı olan 22.000 TL’yi

aştığından beyan edilecektir.

Devlet tahvili faiz geliri sıfır oranda vergi kesintisine tabidir. Bu durumda

ödenecek vergi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır;

Devlet tahvili faizi 345.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (345.000 x %93,4) 322.230 TL

Kalan Tutar (345.000 - 322.230) 22.770 TL

Ödenecek Gelir Vergisi 4.167,90 TL

 

ÖRNEK 2:

(01.01.2006 Tarihinden Önce Döviz Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili

Faiz Gelirinin Beyanı)

Bayan (B) 2010 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan döviz

cinsinden Devlet tahvilinden 21.000 TL faiz geliri elde etmiştir.

Bayan (B)’nin elde ettiği faiz geliri, döviz cinsinden Devlet tahvilinden

kaynaklandığı için bu gelire indirim oranı uygulanmayacaktır. 01.01.2006

tarihinden önce ihraç edilmiş Devlet tahvili faiz geliri, sıfır oranında vergi

kesintisine tabi olduğundan ve elde edilen faiz geliri beyan sınırı olan 22.000

TL’yi aşmadığından yıllık beyanname verilmeyecektir.

 

ÖRNEK 3:

(Alacak Faizi ve Kar Paylarının Beyanı)

Bay (C), 2010 yılında 1.500 TL alacak faizi ve 30.000 TL’de tam mükellef bir

kurumdan kar payı elde etmiştir.

Alacak faizi 1.500 TL

Kar payı geliri 30.000 TL

Beyan edilecek gelir tutarı 1.500 TL

GVK’nın 86/1-d maddesine göre kesinti ve istisna uygulamasına tabi olmayan

menkul sermaye iradı toplamının 2010 yılı için 1.090 TL’yi aşmaması halinde

beyan edilmemesi gerekmektedir. Örnekte 1.500 TL alacak faizi kesinti ve istisna

uygulanmayan bir gelir olup, bu gelirin toplamı 2010 yılı için beyanname verme

sınırı olan 1.090 TL’yi aştığından, 1.500 TL’nin tamamı beyan edilecektir.

Ödevli, tam mükellef bir kurumdan elde ettiği kesintiye tabi tutulmuş 30.000

TL’lik kar payının yarısı gelir vergisinden istisna olduğundan, kalan 15.000 TL,

GVK’nın 86/c maddesi hükmü gereğince 22.000 TL’lik beyanname verme sınırını

aşmadığı için beyan edilmeyecektir.

 

ÖRNEK 4:

(01.01.2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Devlet Tahvili Faiz Geliri ile

İşyeri Kira Gelirinin Beyanı)

Yılmaz KAYA 2010 yılında, ihraç tarihi 30.09.2005 olan Devlet tahvilinden

900.000 TL faiz geliri ile işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulünden 55.000

TL brüt kira geliri elde etmiştir. İşyeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 11.000

TL’lik gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Ödevli işyeri kira geliri ile ilgili olarak götürü gider yöntemini seçmiştir.

Ödevlinin elde ettiği faiz gelirine, Devlet tahvili Türk Lirası cinsinden

olduğundan indirim oranı uygulanacak olup, kalan tutar ile işyeri kira geliri tutarı

toplamı 22.000 TL olan beyan sınırını aştığı için Devlet tahvili faiz geliri ve işyeri

kira geliri beyan edilecektir.

 

Hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır;

Devlet tahvili faizi 900.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (900.000 x %93,4) 840.600 TL

Kalan Tutar (900.000-840.600) 59.400 TL

Gayrimenkul sermaye iradı (işyeri) 55.000 TL

Götürü gider (%25) (55.000 x % 25) 13.750 TL

Safi kira geliri (55.000 TL – 13.750 TL) 41.250 TL

TOPLAM GELİR (59.400 + 41.250 ) 100.650 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 29.247,50 TL

Kesinti Yoluyla Ödenen Vergi 11.000 TL

Ödenecek Gelir Vergisi 18.247,50 TL

 

ÖRNEK 5:

(01.01.2006 Tarihinden Önce TL Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili

Faiz Geliri ile Birden Fazla İşverenden Elde Edilen Ücret Gelirlerinin

Beyanı)

Bayan (E) 2010 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet

tahvilinden 70.000 TL tutarında faiz geliri elde etmiştir. Bayan (E) ayrıca üç ayrı

işverenden ücret geliri elde etmekte olup, ücret gelirlerinin tamamı tevkif suretiyle

vergilendirilmiştir.

Ücret gelirleri aşağıdaki gibidir:

Birinci işverenden alınan ücret 40.000 TL

İkinci işverenden alınan ücret 10.000 TL

Üçüncü işverenden alınan ücret 13.000 TL

Birinci işverenden alınan ücret geliri hariç, diğer ücretlerin toplamı 22.000 TL

beyan sınırını aştığı için her halükarda ücret gelirleri beyan edilecektir. Ayrıca,

yıl içerisinde tevkif suretiyle ödenen vergiler hesaplanan gelir vergisi tutarından

düşülecektir.

Bayan (E)’nin 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili faiz

gelirine indirim oranı uygulandıktan sonra kalan tutarı [70.000 TL – (70.000 TL x

%93,4) ]= 4.620 TL olmaktadır.

Buna göre Bayan (E)’nin 2010 yılı beyanı aşağıdaki gibi olacaktır;

Devlet tahvili faizi 70.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (70.000 x %93,4) 65.380 TL

Kalan Tutar (70.000 – 65.380) 4.620 TL

Üç işverenden alınan ücret geliri toplamı 63.000 TL

TOPLAM GELİR (4.620 + 63.000) 67.620 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi 17.687 TL

Bu vergiden yıl içerisinde ücret geliri dolayısıyla kesinti (tevkif) yoluyla ödenen

vergiler mahsup edilecektir.

 

ÖRNEK 6:

(Kar Paylarının Beyanı)

Bay (F) 2010 yılında, tam mükellef bir kurum olan ABC Anonim Şirketinden

brüt 550.000 TL tutarında kar payı (temettü) elde etmiştir. Bu mükellefin başkaca

geliri bulunmamaktadır.

Elde edilen kar payı kurum bünyesinde % 15 nispetinde vergi kesintisine tabi

tutulmuş olup, bu tutar 82.500 TL dir.

Bay (F)’nin elde ettiği kar payının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan

yarısı 275.000 TL dir. Bu tutar beyan sınırı olan 22.000 TL’yi aştığı için beyan

edilecektir. Kurum bünyesinde yapılmış olan vergi kesintisinin tamamı hesaplanan

vergiden mahsup edilecektir.

Bu durumda, hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır;

Kar payı 550.000 TL

İstisna tutarı (550.000 x 1/2) 275.000 TL

Kalan Tutar (550.000 – 275.000 ) 275.000 TL

Hesaplanan vergi 90.270 TL

Mahsup edilecek vergi 82.500 TL

Ödenecek Gelir Vergisi 7.770 TL

 

ÖRNEK 7:

(01.01.2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Dövize Endeksli Devlet Tahvili

Faiz Geliri ve 01.01.2006 Tarihinden Önce TL Cinsinden İhraç Edilen Hazine

Bonosu Faiz Gelirlerinin Beyanı)

Bay (G) 2010 yılında, 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan dövize

endeksli Devlet tahvilinden 10.000 TL, 01.01.2006 tarihinden önce TL cinsinden

ihraç edilmiş olan Hazine bonosundan ise 180.000 TL faiz geliri elde etmiştir.

Dövize Endeksli devlet tahvili faiz gelirine söz konusu tahvil dövize endeksli

olduğu için indirim oranı (% 93,4) uygulanmayacak olup, TL cinsinden ihraç edilmiş

olan Hazine bonosu faiz gelirine ise %93,4’lük indirim oranı uygulanacaktır.

Bu durumda hesaplama aşağıdaki gibi olacaktır;

Devlet tahvili faizi 10.000 TL

Hazine bonosu faizi 180.000 TL

İndirim oranına isabet eden tutar (180.000 x %93,4) 168.120 TL

Kalan tutar (180.000 – 168.120 ) 11.880 TL

Toplam Faiz Geliri (10.000 + 11.880) 21.880 TL

Bay (G)’nin 2010 yılında elde ettiği faiz gelirleri toplamı beyan sınırı olan

22.000 TL’nin altında kaldığından beyan edilmeyecektir.

ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

Ekte yer alan beyannamenin doldurulmasında 4 no’ lu örnek esas alınmıştır.

 

14. YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNİN

DOLDURULMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Beyanname;

³³ Bir örnek doldurulacaktır.

³³ Mavi veya siyah tükenmez kalem kullanılarak BÜYÜK MATBAA HARFLERİ ile

doldurulacaktır.

³³ Her kutuya bir harf veya rakam yazılacaktır.

³³ Okunaklı bir şekilde silinti ve kazıntı yapılmadan düzenlenmesine özen

gösterilecektir.

³³ Rakamlar arasına herhangi bir işaret konulmayacaktır.

³³ Sayısal ifadeler Romen rakamı ile yazılmayacaktır.

³³ Alfabetik karakterler sola, sayısal karakterler sağa yanaşık olarak

yazılacaktır.

³³ Kelimeler arasında bir karakter boşluk bırakılacaktır.

³³ Noktalama işaretinden sonra boşluk bırakılmayacaktır.

³³ 1 -4 No’lu alanlara kimlik bilgileri, nüfus cüzdanında yazılı olduğu şekilde ve

kısaltmadan aynen yazılacaktır. Kimlik bilgilerinin ayrılan alana sığmaması

durumunda, isimler sığdığı kadarıyla yazılacaktır.

³³ 6 No’lu uyruğu alanına, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanlar T.C. rumuzunu,

başka ülke tabiiyetinde olanlar ise, ülkelerinin Uluslararası Trafik Kodunu

yazacaklardır.

³³ 7 No’lu alanda doğum tarihi gün, ay ve yıl olarak belirtilecektir.

³³ 9 No’lu mesleği alanına, mükellefin esas uğraş konusu yazılacaktır. Birden

fazla meslekle uğraş söz konusu ise ağırlıklı olan yazılacaktır.

³³ 11 - 12 No’lu adres alanına mahalle, cadde / sokak bilgileri yazılacak ve

POSTA KODU muhakkak belirtilecektir. Adres bilgileri açık bir şekilde

alanlara sığıyorsa kısaltma yapmadan yazılacaktır. Alanlara sığmaması

halinde anlaşılır kısaltmalar yapılabilir.

³³ 14 No’lu alana varsa telefon numarası alan kodu ile birlikte yazılacaktır.