E-mail: Şifre :
Haberler
Makale detayını görebilmek için Lütfen Üye olunuz...!

Örtülü Sermaye

 

1-Örtülü Sermaye Nedir?
Kurumların, ortaklarından veya ortaklarla ilişkili olan kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak,
temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin 3.katını aşan kısmının ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye olarak kabul edilmiştir.
 
2-Örtülü Sermayede Ortakla İlişkili Kişi Kimdir?
Örtülü sermayede ortakla ilişkili kişi
-Doğrudan Ve Dolaylı Olarak En Az % 10 Ortağı Olduğu Kurum
- En Az % 10 Oranında Oy/Kar Payı Hakkı Olduğu Kurum
- Dolaylı Olarak Ortağın Veya Ortakla İlişkili Kurumun Hisselerinin   En Az % 10 Sahip Gerçek Kişi Ve Kurumlar
- Kurumların İmkb’da İşlem Gören Hisselerinin Edinilmesi Durumunda, En Az % 10 Ortaklık Payı Aranır
- Sadece ilişkili şirketlere finansman temin eden kredi şirketlerinden yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere, ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyette bulunan ve ortak veya ortakla ilişkili kişi sayılan banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmalarda borçlanılan tutarının öz sermaye ile karşılaştırılması sırasında borçlanılan tutarın % 50 dikkate alınacaktır.
 
3-Örtülü Sermaye Yaratılabilecek İşlemler Nelerdir?
-Ortak ve ilişkili kişilerden borçlanmalar
-Ortak ve ilişkili şirket konumundaki finansal kurumlardan yapılan borçlanmalar
-Ortak ve ilişkili şirketlerden vadeli mal ve hizmet alımı karşılığında borçlanmalar
-Back To Back Krediler
-Factorıng, Leasıng
-Cash Poolıng
-Sipariş Avansları
-Tahvil İhracı
-Serbest Bölgedeki Şubeler
 
4-Örtülü Sermayede Sermaye Kıstası Nedir?
Borcun hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin 3 katını aşan kısmının örtülü sermaye olarak kabul edilecektir. Borcun bu sınırı aşan kısmına isabet eden faizin geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere KV matrahından indirilmesi mümkün değildir.
 
5-Özsermayenin Kapsamı Nedir?
-Ödenmiş Sermaye
-Sermaye Yedekleri
-Kar Yedekleri
-Geçmiş Yıl Kar ve Zaraları
-Enflasyon Farkları
-Dönem Kar ve Zararı
 
6--Borcun Kaynağına Göre Örtülü Sermaye Olarak Dikkate Alınacak Kısım Nedir?

 
BORCUN NE KADARI HESAPLAMAYA KONU
BORÇ/ÖZSERMAYE
ORANI
Ortak
100%
 3/1
İlişkili Kişi
100%
 3/1
İlişkisiz Kişi
0%
-/-
Kapalı Devre
100%
 3/1
Finans Kurumu
Ortak Ve Ortakla İlişkili
50%
 6/1
Açık Devre Finans Kurumu
İlişkisiz Finans Kurumu
0%
-/-

 
 
7-Örtülü Sermaye Uygulamasında Vergiler Ve KKDF
 

Bankadan
İlgili Şirketten
KDV
Yok
 
Var(1)
Stopaj
Yok
Var(1)
Damga Vergisi
Yok
Var
KKDF
Var(2)
Var(2)
Örtülü Sermaye
Var
Var
Örtülü Kazanç Dağıtımı
Var
Var

 
(1)Faiz üzerinden hesaplanır.
(2)Bir yıla kadarki kredilerde uygulanır.
 
8-Örtülü sermaye uygulamasında Kurumlar Vergisi Kanunda Yapılan Değişiklikler Nelerdir?

5422 SAYILI ESKİ KVK
5520 SAYILI YENİ KVK
İlişkili kişilerden alınan borç örtülü sermaye
İlişkili kişiler Kapsamı belirlendi
( % 10 luk oy ve kar payı hakkı)
Borcun sürekliliği esası mevcut
Borcun sürekliliği esası kaldırıldı
Borcun tamamı örtülü sermaye
Borc öz sermeyenin 3 ve 6 katını aşan kısmı örtülü sermaye
Faiz giderlerinin tamamı KKEG
Faiz giderleri KKEG ve Kar Payı Sayıldı
Kur farkı giderleri ihtilaflı
Kur farkı giderleri KKEG
Borç veren açısından bir düzenleme yapılmamıştır
Kar Dağıtım Stopajı ve vergide düzeltme esası getirildi
İştirak kazancı istisnası ihtilaflı
İştirak kazancı istisnası esası getirildi
Örtülü sermaye sayılmayacak haller tanımlanmamıştır
Örtülü sermaye sayılmayacak haller tanımlanmıştır

 
 
9-Örtülü Sermaye Sayılmayacak Haller Nelerdir?
-Ortakların Veya İlişkili Kişilerin Sağladığı Gayrinakdi Teminatlar Karşılığında Üçüncü Kişilerden Yapılan Borçlanmalar
-Alınan Kredilerin Aynı Şartlarda Grup Şirketlerine Aktrılması  
-Bankalar Tarafından Yapılan Borçlanmalar
-Finansal Kiralama Şirketleri, Finansman Ve Faktoring Şirketleri İle İpotek Finansman Kuruluşlarının Bu Faaliyetleri İle İlgili Olarak Ortak Veya İlişkili Bankalardan Yaptıkları Borçlanmalar 
 
10-Örtülü Sermaye Üzerinden Hesaplanan Ve Ödenen Faizler Kapsamı Nedir?
-Borç Alan Kurum Açısından Dağıtılan Kar Payı
-Borç Veren Kurum Açısından Elde Edilen Kar Payı
-Dar Mükellef İçin Ana Merkeze Aktarılan Tutar
 
11-Örtülü Sermayede Var Sayılan Kar Dağıtımı Neleri Kapsar?
Tam Mükellef Ortaklara Yapılan Ödemeler
İlişkili Tam Mükellef Kişi Ve Kurumlara Yapılan Ödemeler
Tam Mükellef Ortaklara Ve Ana Merkezlere Yapılan Ödemeler
 
12-Örtülü Sermaye Uygulamasında Mükerrer Vergilendirmenin Önlenmesi
-Daha önce yapılan vergilendirme işlemleri taraf olan mükellefler nezdinde düzeltilir
-Düzeltme için tarh edilen vergilerin ödenmiş olması şarttır.
-Örtülü sermeye kullandığı tespit edilen gider yazılan faiz ve kur farkları dolayısı ile kurumlar vergisi için cezalı tarhiyat yapılır.
-Örtülü sermeye kullandığı tespit edilen kurumda varsayılan kar dağıtımı dolayısı ile gelir vergisi tevkifatı için cezalı tarhiyat yapılır.
 
13-Örtülü Sermayede Var Sayılan Kar Dağıtımında Vergileme Nasıldır?
-Önceden gider yazılan tutarlar geçici vergi dönemleri itibariyle KKEG ‘dir
-Tam mükellef kurum statüsündeki ortaklar ve ilişkili kurumlara yapılan ödemeler , bu kurumlarca iştirak kazançları istisnası kapsamında değerlendirilecektir
-İlişkili tam mükellef gerçek kişilere yapılan ödemeler ve dar mükelleflerde merkeze yapılan ödemeler , hesap dönemi sonunda net tutarlar brütleştirmek suretiyle kar dağıtım stopajına tabi tutulacaktır
 
14-Örtülü Sermayenin Yürürlük Tarihi Nedir?
Yürürlük Tarihi 21.06.2006
 
15-Örtülü Sermaye İle İlgili Yeni Düzenlemeler Nelerdir?
-Borcun devamlı veya uzun süreli kullanılması şartı kaldırılmıştır
-Dar mükellef kurumların Türkiye'deki şubeleri için de örtülü sermaye hükümleri uygulanacak, uygulamada ilişkili kişinin tespiti açısından sermaye ve oy hakkı şartı aranmayacaktır.
-Örtülü sermaye açısından borcun devamlı veya uzun süreli kullanımı şartı kaldırıldığı için grup şirketleri arasında ticari teamüllere uygun olarak yapılan vadeli mal ve hizmet alım ve satımlarında sorun çıkmaması için MB’nın yayınlayacağı bir tebliğ ile konuyu açıklığa kavuşturmasında fayda Özellikle ayrı bir pazarlama ve satış şirketi olan gruplarda pazarlama şirketlerine yapılacak yüksek tutardaki vadeli satışlarda vade farklarının, örtülü sermaye üzerinden ödenen faiz benzeri bir gider olarak değerlendirmesi riski olabileceğini denetimlerde karşılaşılacak bir sorun olacağı açıktır.
vardır.
 
16-Örtülü Sermaye Tespitinde Matrah Farkı Ve Kar Dağıtımı Ne Şekilde Hesaplanır?
-Örtülü sermaye olarak kabul edilen borçlar üzerinden hesaplanan kur farkları, faiz ve benzeri giderler KV matrahından indirilemeyecektir.
-Örtülü sermaye üzerinden kur farkı hariç, faiz ve benzeri ödemeler veya hesaplanan tutarlar,
GVK ve KVK’nın uygulanmasında, gerek borç alan gerekse borç veren nezdinde, örtülü sermaye şartlarının gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı veya dar mükellefler için ana merkeze aktarılan tutar sayılır.
 
17-Ortaklardan Alınan Borcun Örtülü Kazanç Kapsamına Girmesi Halinde Karşılaşılacak Cezalar Nelerdir?
- Alınan borcun faiz, kur farkı ve benzeri giderleri, "kanunen kabul edilmeyen gider" kabul edilip, cezalı vergisi alınacaktır (KVK Md. 11/1-b).
- Kur farkı hariç, faiz ve benzeri ödemeler veya hesaplanan tutarlar, örtülü sermaye koşullarının gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibariyle, "dağıtılmış kar payı" kabul edilecek. Böyle olunca da "yüzde 15 stopaj" yapılacaktır(KVK Md.12/7).
- Bu kar payı, elde edenler için de "menkul sermaye iradı" sayılacak. Borç veren gerçek kişi ortak, bu geliri beyan edip, gelir vergisi ödeyecek. Beyan etmemiş ise, cezalı olarak gelir vergisi tarh edilecek.
 
 
 
 
 
 
 
 
18-Örtülü Sermaye İle İlgili Örnek:1
- Ortak (X) nın verdiği borç tutar                      400
- Ortak (Y) nin borç verdiği tutar                       600
- Ortak (Z) Bankasının borç verdiği tutar        1200
- İşletme öz sermayesi                                        300 
 
 toplam borcun 900 TL’yi aşan kısmı örtülü sermaye sayılacaktır.
 Bu hesaplama sırasında ortak (Z)'nin banka olması nedeniyle verdiği borç tutarı, (1200 x % 50) =600 olarak dikkate alınacaktır.
 
Buna göre, örtülü sermaye sayılacak olan toplam tutar [(400+600+600=1.600) - (3 x 300=900) =] 700
birim olup bu tutarın ortaklara dağılımı aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır.
 
Ortaklara isabet eden örtülü sermaye tutarı = (Ortağın borç verdiği tutar/Örtülü sermayenin hesabında dikkate alınacak toplam borç tutarı) x Örtülü sermaye tutarı
- Ortak (X) için (400/1600) x 700= 175,0
 - Ortak (Y) için (600/1600) x 700= 262,5      
- Ortak (Z) için (600/1600) x 700= 262,5
toplam 700
      NOT: Düzeltmenin yapılabilmesi için örtülü sermaye kullanan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması şartı yerine gelmiş olmalıdır.
 
19- Örtülü Sermaye İle İlgili Örnek:2
-Ortak Banka (A) Nın Verdiği Borç Tutarı                                    5.000 TL
-Ortak (B) Verdiği Borç Tutarı                                                      2.000 TL
-Ortak (C) Kullandığı 6.000 TLl Krediyi Aynen Aktarmış
-Ortak (D) 1.000 TL Gayrinakti Kredi Sağlamış
-Ortak (E) 750 TL Nakti Kredi Sağlamış
 
İşletmenin Özsermayesi 1.000 TL Dir  Buna Göre Borç/Özsermaye Tespiti
Ortak Banka (A) dan kullanılan borcun % 50 alınacak (5.000/2)=250 TL
Ortak (B) den kullanılan borcun tamamı                                      2.000 TL
Ortak (C) Kullandığı 6.000 TL krediyi aynen aktardığı için            0
Ortak (D) 1.000 TL gayrinakti kredi sağladığı için                          0
Ortak (E) 750TL nakti kredi sağladığı için % 100                         750TL
Örtülü Sermeyede Dikkate Alınacak Toplam Borç                        5.250 TL
 
Borc/Özsermeye Oranı 3 Kattan Büyük                      5.250/1000 = 5,25 > 3
Örtülü Sermeye Ait Borç Tutarı          5.250 – (1.000 X 3=3.000) = 2.250 TL
Ortak (A) İsabet Eden Örtülü Sermeye       (2.500 /5.250 X 2.250) =1.070 TL
Ortak (B) İsabet Eden Örtülü Sermeye       (2.000 /5.250 X 2.250) =   860 TL
Ortak (C) İsabet Eden Örtülü Sermeye       ( 750 /5.250 X 2.250) =    320 TL
 
20- Örtülü Sermaye İle İlgili Örnek:2
Yeni A.Ş. nin Dönembaşı Özsermayesi 4000000 TL’dir.

Ortaklar
Borç Tutarı
       Faiz
Kur Farkı
Toplam
(A) Gerçek Kişi
4.000.000
400.000
100.000
500.000
(B) A.Ş.
6.000.000
600.000
80.000
680.000
(C) Banka
12.000.000
1.200.000
240.000
1.440.000
Toplam
22.000.000
2.200.000
420.000
2.620.000

 
 
 
 

Borç/Özsermeye Kıyaslaması
Tutar Tl
(A) İlişkili Gerçek Kişi Olduğu İçin Borcun Tamamı
4.000.000
(B) A.Ş. İlişkili Tüzel Kişi Olduğu İçin Borcun Tamamı
6.000.000
(C) İlişkili Banka Herkese Kredi Verdiği İçin Borcun % 50 Si
6.000.000
Kıyaslamada Dikkate Alınacak Borç Toplamı
16.000.000
Öz Sermayenin 3 Katı (4.000.000 X 3)
12.000.000
Örtülü Sermayeye Ait Borç Tutarı    (16.000.000-12.000.000)
4.000.000

 
 

Ortaklara İsabet Eden Örtülü Sermaye Tutarı Toplamı
4.000.000
(A) Gerçek Kişi (4.000.000/16.000.000 X 4.000.000)
1.000.000
(B) A.Ş. (6.000.000/16.000.000 X 4.000.000)
1.500.000
(C) Banka (6.000.000/16.000.000 X 4.000.000)
1.500.000

 

Ortakların Örtülü Sermayelerine İsabet Eden Finansman Giderleri (Kur Farkı Hariç) (Kar Payı Tutarı) Toplamı
775.000
Ortak.Elde Ettikleri Kar Payları (A) Gerçek Kişi İçin Kv Stpj % 15
(A) Gerçek Kişi (1.000.000/4.000.000 X 400.000) Bu Kar Payını Brütleştir.
100.000
(B) A.Ş. (1.500.000/4.000.000 X 600.000)
225.000
(C) Banka (1.500.000/4.000.000 X 1.200.000)
450.000

 

Ortakların Örtülü Sermayelerine İsabet Eden Finansman Geliri (Kur Farkı Dahil) Toplamı
920.000
(X) Ödediği Kf+Faiz=920.000 Finansman Gideri Kkeg Dir.
Tarh Edilecek Vergiler (X) Tarafından Ödediği Zaman Ortaklar Kayıtlarunda Bu Tutarlar Gider Yazarak Düzelteceklerdir.
(A) GERÇEK KİŞİ (1.000.000/4.000.000 X 500.000)
125.000
(B) A.Ş. (1.500.000/4.000.000 X 680.000)
255.000
(C) BANKA (1.500.000/4.000.000 X 1.440.000)
540.000

 
21-Ortaklardan Alınan Borcun Örtülü Sermaye Kapsamına Girmeden Borç Para Vermesi Halinde Toplam Vergi Yükü Nedir?
Öz sermayenin 3 katına kadar borç verilmesi, kurumlar vergisi karlarının “ finansman gideri” adı altında erimesine yol açabilir.
Ancak kur farkı hariç ortağa ödenen faiz ve benzeri ödemeler ortak açısından stopaja tabi olmamış
“Alacak Faizi” olarak bir menkul sermaye iradı olarak kabul edilecektir.
 

Ödenen Faiz Öncesi Kv Matrahı
1.000
1.000
Ortağa Ödenen Faiz
200
0
Ödenen Faiz Sonrası Kv Matrahı
800
1.000
Ödenen   KV % 20    (800 X % 20)   Ve   (1.000 X % 20)
160
200
Ödenen Kar Payı Spj (Kar Payı =(800-160) Ve (1000-200)X% 15)
96
120
Ortağın Ödeyeceği G.V (Ortağa Ödenen Faiz = 200 X % 35)
70
0
Toplam Vergi Yükü
326
320

 
 
 
22-Ortaklar Cari Hesabı Ve Kasa Bakiyesinin İrdelenmesi
Kurumların kasada fazla miktarda para bulundurmaları veya ortaklarına cari hesap yolu ile borç para kullandırmaları uygulamada yaygın olarak aşağıda belirtilen dört nedenle de oluşmaktadır.
* İşle ilgili yapıldığı halde belgesi temin edilemeyen ve bu nedenle gerek ortaklar cari hesabının ve gerekse kasa tutarının fazlalaştığı durumlar.
* Bordrolarda kayıtlı ücretlerin fiilen ödenen tutarın altında kalması nedeniyle oluşan durumlar,
* Kambiyo mevzuatı gereği yurtdışında bırakılan ya da kalan tutarın tahsilinin gecikmesi veya imkansız hale gelmesi v.b. nedenlerle dövizlerin değerlenmesi nedeniyle oluşan kur farkları gibi fiktif gelir yaratılmasından kurtulmak için bu bedellerin tahsil edilmiş gibi gösterilmesi sebebi,
* İşletmenin ortaklarının şahsi masraflarının ya da eş ve çocuklarının harcamalarının işletme kasasından karşılandığı durumlar
Kurumların kasada fazla miktarda para bulundurmaları veya ortaklarına cari hesap yolu ile borç para kullandırmaları;
 İşletmenin bir gelir elde etmesi gereken tutar karşılıksız kullandırması;
Kendisinin parası var iken kredi kullanması ve bunun karşılığında gider yada maliyet finansman yükünün olması,
Örtülü kazanç sonucunu doğurmaktadır.
 
Danıştay’ın muhtelif uyuşmazlıklarda kararı;
* Matrah farkının hesaplanmasında paraların şirketten çekildiği ve daha sonra şirkete yatırıldığı tarihler arasındaki süre için o tarihler arsında MB tarafından uygulanmış olan reeskont faiz oranının esas alınmalıdır.

*Cezalı tarhiyatla muhatap tutulmaması için kasa fazlası ve ortaklardan alacakların TL tutarını bulup bunun üzerinden faiz hesaplanıp bu tutar üzerinden artı KDV içerecek şekilde ortaklara faiz faturası düzenlenip faiz tutarının gelire alınması gerekmektedir